درباره انجمن

آزمون‌های غیرمخرب (NDT) مجموعه‌ای از روش‌های بازرسی هستند که برای آزمایش قطعات و سازه‌ها بدون تخریب و صدمه‌زدن به آن‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرند. از روش‌های متداول می‌توان به ده روش پرتونگاری (رادیوگرافی)، فراصوتی (آلتراسونیک)، ذرات مغناطیسی، جریان گردابی، مایع نافذ، چشمی، پخش‌آوایی (آکوستیک امیشن)، نشت‌، دمانگاری (ترموگرافی) و تحلیل ارتعاشات اشاره کرد.

همگام با توسعه سریع علم و فناوری آزمون‌های غیرمخرب در سطح جهان، این رشته تخصصی در کشور ما نیز رشد و پیشرفت چشمگیری داشته است. با توجه به رشد فزاینده و افزایش قابل توجه متخصصین این رشته و در پی تلاش و پیگیری پیشکسوتان، انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران (IRNDT) به‌عنوان تشکل متخصصین و دست‌اندرکاران حوزه آزمون‌های غیرمخرب، در سال ۱۳۹۱ با مجوز وزارت علوم، تحقیقات و فناوری و در جهت ساماندهی فعالیت‌های مربوطه تاسیس شد.

انجمن آزمون‌های غیرمخرب ایران یک مؤسسه غیرانتفاعی است که هدف اصلی آن ارتقاء سطح زندگی جامعه با افزایش ایمنی و جلوگیری از خطرات قابل پیشگیری است. این انجمن توسط هیئت مدیره منتخب ۵ نفره که از طریق مجمع عمومی انجمن برای مدت ۳ سال انتخاب می‌شوند و با کمک شورا‌های اصلی و کمیته های فرعی آن‌ها اداره می‌شود.

اهداف و فعالیت های مهم

  • برگزاری سمینار، کنفرانس، نمایشگاه و کارگاه‌های آموزشی در سطوح ملی، منطقه‌ای و بین‌المللی
  • معرفی دانش و فناوری آزمون‌های غیرمخرب و شناساندن جایگاه و اهمیت آن به جامعه
  • عضویت در انجمن‌های منطقه‌ای و بین‌المللی و همکاری با سایر انجمن‌ها و سازمان‌ها
  • همکاری با ارگان‌ها و سازمان‌های مسئول حاکمیتی و یا مردم‌نهاد در تدوین مقررات
  • انتشار کتب و مطالب آموزشی، انتشار خبرنامه، مجله و نشریات علمی و کاربردی
  • برگزاری مسابقات علمی و کاربردی در سطوح دانشگاهی، صنعتی و دانشجوئی
  • مرکزیت دادن به امور اخذ امتحان، تایید صلاحیت و صدور گواهینامه
  • تشویق و حمایت از پژوهش و نوآوری در رشته‌های مختلف ان‌دی‌تی
  • کمک به گسترش و ارتقاء سطح آموزش آزمون‌های غیرمخرب
  • انتخاب پژوهشگران و صنعتگران نمونه و تجلیل از آن‌ها
  • همکاری با مؤسسات ملی و بین‌المللی تدوین استاندارد
  • ایجاد بانک جامع اطلاعاتی آزمون‌های غیرمخرب

در سال ۱۳۹۳ انجمن با حمایت جامعه NDT کشور بعنوان نماینده رسمی ایران در کمیته بین‌المللی ان‌دی‌تی (ICNDT) پذیرفته شد و با امضای موافقتنامه چندجانبه جهانی اولین گام‌ها را برای پذیرش معیارهای جهانی بعنوان متولی اجرای استاندارد جدید تایید صلاحیت و صدور گواهینامه پرسنل ان‌دی‌تی (EN-ISO-9712) برداشت.

درسال ۱۳۹۴ سومین کنفرانس بین المللی آزمون‌های غیرمخرب ایران (IRNDT2016) با شرکت بیش از ۶۰۰ نفر از کارشناسان و متخصصین داخلی و خارجی این رشته همراه با نمایشگاه تخصصی جانبی که بیش از ۳۰ شرکت داخلی و خارجی در آن مشارکت داشتند، با موفقیت توسط انجمن برگزار شد. تا زمان نگارش این متن، برنامه ریزی وسیعی نیز برای برگزاری چهارمین کنفرانس و نمایشگاه بین المللی آزمون‌های غیرمخرب ایران (IRNDT2017) که در اسفند سال ۱۳۹۵ در هتل المپیک تهران برگزار خواهد شد، بعمل آمده است.سال ۱۳۹۵ سالی پربار برای فعالیت‌های انجمن بوده است. در خرداد ۱۳۹۵ انجمن برای اولین بار به‌طور رسمی به‌عنوان نماینده جمهوری اسلامی ایران در نوزدهمین کنفرانس جهانی ان‌دی‌تی (WCNDT) در مونیخ آلمان شرکت کرد. در این کنفرانس نمایندگان انجمن در نشست‌های ICNDT حضور یافتند و انجمن نیز غرفه‌ای برپا نمود که مورد استقبال زیادی قرار گرفت.

همچنین در سال ۱۳۹۵ انجمن توانست اولین تفاهم‌نامه همکاری بین‌المللی را با انجمن ان‌دی‌تی آمریکا (ASNT) به امضا رساند که بنابه دعوت رسمی آنان، نماینده انجمن در مراسم جشن هفتاد و پنج سالگی ASNT برای امضای رسمی تفاهم‌نامه حضور یافت. علاوه بر این، انجمن برای اولین بار به عنوان عضو رسمی کارگروه تایید صلاحیت و صدور گواهینامه ICNDT نیز پذیرفته شد. برگزاری دومین همایش‌ شب NDT ایران با همکاری انجمن صنفی شرکت‌های بازرسی فنی و آزمایش‌های غیرمخرب در دیماه ۱۳۹۵ گامی دیگر در راستای نزدیک‌تر ساختن بخش‌های مختلف جامعه آزمون‌های غیرمخرب در کشور بود. همچنین در سال جاری انجمن موفق شد با دو پله جهش در ارزیابی کمیسیون انجمن‌های علمی ایران بالاترین رتبه، یعنی رتبه A، را کسب نماید. در سال جاری استاندارد انجمنی تایید صلاحیت و صدور گواهینامه برای کارکنان NDT تحت عنوان IRCCP، توسط شورای تایید صلاحیت انجمن تدوین و تصویب شد که اجرای آن مطمئنا باعث اعتباربخشی و یکپارچگی گواهینامه‌های NDT در سطح کشور بوده و گامی موثر در جهت پیاده‌سازی استاندارد جهانی ایزو ۹۷۱۲ توسط انجمن خواهد بود.

نقشه راه انجمن

بر مبنای اهداف تأسیس انجمن NDT ایران و مطابق با دورنمای علمی کشور در سال ۱۴۰۴، جمهوری اسلامی ایران در جایگاهی خواهد بود که از دانش کافی در حوزه آزمون‌های غیرمخرب برخوردار بوده و نقش راهبری در فنون NDT را در منطقه ایفا خواهد کرد.

تاریخچه

بزرگترین انجمن NDT جهان یعنی “انجمن آزمون غیرمخرب آمریکا (ASNT)” سابقه‌­ای ۷۵ ساله دارد و در حال حاضر بیش از ١٢٠٠٠ عضو حقیقی و ۶٠٠ عضو حقوقی با آن همکاری می­‌نمایند. قریب به ۵٠ سال نیز از تشکیل کمیته بین‌­المللی آزمون غیرمخرب (ICNDT) می­‌گذرد و امروزه انجمن­‌های بیش  از ١٠٠ کشور جهان در آن عضویت دارند. علیرغم فعالیت‌های قابل توجه انجمن‌های آزمون غیرمخرب در سطح جهان و سابقه پنجاه ساله به‌کارگیری تکنیک‌های NDT در صنایع مهم کشورمان همچون صنایع نفت و گاز، صنایع هوایی، صنایع دفاعی، ماشین‌سازی، سازه‌های فلزی و فولادسازی، راه آهن و نیروگاه­، هیچ انجمن یا سازمان تخصصی علمی جهت سیاست گذاری، هماهنگ‌سازی و راهبری فعالیت­های NDT در سطح کشور وجود نداشته است.

اولین بارقه­‌های تشکیل چنین انجمنی در کشور در اوایل دهه هفتاد خورشیدی روشن شد ولی به‌دلیل فقدان متخصصین دانشگاهی به تعداد لازم برای تشکیل انجمن علمی مستقل، انجمن NDT و جوشکاری به عنوان یک مجموعه و با نام انجمن جوشکاری تاسیس و مقرر شد تا در زمان مناسب با فراهم شدن شرایط لازم، انجمن آزمون غیرمخرب بطور مستقل تشکیل شود. برگزاری دو کنفرانس و نمایشگاه بین­المللی آزمون‌های غیرمخرب در سال‌های ١٣٧١ و ١٣٧۵ با تلاش هواپیمایی جمهوری اسلامی ایران (هما)، اولین قدم در راستای شروع فعالیت‌های گروهی و تبادل اطلاعات NDT در کشور بود.

طی دو دهه گذشته همراه با گسترش دانش مهندسی و رشد سریع صنایع زیر بنایی در کشور، علم و فناوری آزمون‌های غیرمخرب نیز رشد قابل توجهی داشته است. در اوایل دهه هشتاد خورشیدی انجمن صنفی شرکت­‌های بازرسی فنی و آزمایش­‌های غیر­مخرب تاسیس گردید که قدم مهمی در توسعه و هماهنگی فعالان اجرائی این رشته بود. اگرچه طی سال‌های طولانی ایجاد انجمن مستقل علمی آزمون غیرمخرب مورد توجه و پیگیری متخصصان این حوزه بود، ولی عزم جدی پس از برگزاری دو کنفرانس بزرگ بازرسی فنی و آزمون‌های غیرمخرب در سال‌های ١٣٨٧ و ١٣٨٨ به ترتیب به میزبانی دانشگاه تربیت مدرس و دانشگاه صنعتی خواجه نصیرالدین طوسی، شکل گرفت.

پس از کنفرانس دوم، فقدان انجمنی که متولی برگزاری مستمر و حرفه‌ای چنین رویدادهایی بوده و بتواند دامنه آن را به سطوح منطقه‌ای و بین­‌المللی ارتقا دهد و همینطور سیاست­گذاری خرد ­و کلان در این حوزه را برعهده بگیرد کاملا محسوس بود. به همین دلیل با فراهم شدن بستر لازم و با توجه به نیاز جامعه NDT، پیشکسوتان این رشته مصمم شدند تا انجمن مستقل علمی آزمون­ غیرمخرب را تشکیل دهند. متعاقب این تصمیم با کمک انجمن صنفی شرکت­های بازرسی فنی و آزمایش­های غیرمخرب در زمستان ١٣٨٨ گردهمایی بزرگی با حضور کارشناسان با تجربه این رشته برگزار شد. در این گردهمائی مهم ضمن تاکید بر تاسیس انجمن هیئتی متشکل از هفت نفر با رای حاضرین در گردهمایی، برای پیگیری و اقدام جهت تاسیس انجمن انتخاب شدند. با تلاش­های این هیئت و با همکاری و مساعدت شمار دیگری از متخصصان و علاقمندان این رشته، هیئت موسسی شامل ده نفر مطابق با آیین­نامه وزرات علوم، تحقیقات و فناوری تشکیل و این هیئت مراحل تاسیس انجمن را با جدیت بیشتری پیگیری نمود که سرانجام در اردیبهشت ماه ١٣٩١ کمیسیون انجمن­های علمی وزارت علوم تحقیقات و فناوری موافقت خود را با تاسیس انجمن مستقلی در حوزه آزمون غیرمخرب با عنوان “انجمن بازرسی غیرمخرب ایران” اعلام نمود.

اولین مجمع عمومی انجمن با شرکت بیش از یکصد و پنجاه نفر از اعضا در مهر ماه ١٣٩١ در سالن اجتماعات دانشکده مهندسی مواد و متالورژی دانشکده فنی دانشگاه تهران برگزار شد که در این مجمع اولین هیئت مدیره و بازرسان انجمن به نحو قانونی و از طریق رای گیری انتخاب شدند.  در دی ‌ماه ١٣٩١ مجوز رسمی فعالیت انجمن توسط وزارت علوم، تحقیقات و فناوری صادر و در فروردین ‌ماه ١٣٩٢ مراحل ثبت رسمی انجمن در اداره ثبت شرکت­ها و موسسات غیرتجاری به پایان رسید.